Malowanie mebli drewnianych pozwala odświeżyć stare meble albo przemalować je na wybrany kolor. Na pytanie, czym pomalować drewniane meble, odpowiadają przede wszystkim farby akrylowe, kredowe, alkidowe (ftalowe) i renowacyjne oraz preparaty transparentne – lakierobejca lub olej – gdy chcesz zachować widoczny rysunek słojów. O wyborze decyduje miejsce użytkowania mebla: do wnętrz najczęściej polecana jest farba akrylowa, a na zewnątrz potrzebne są powłoki odporne na wilgoć, wahania temperatur i promieniowanie UV, które chronią drewno. Przed malowaniem przygotuj powierzchnię mebla, a farbę nakładaj cienkimi warstwami wzdłuż słojów drewna.
Czym pomalować drewniane meble – wybór farby, przygotowanie i technika malowania mebli
Spis treści
Jakie farby i preparaty do malowania drewnianych mebli są do wyboru?
Do malowania mebli drewnianych, czyli wtedy, gdy zastanawiasz się, czym pomalować meble, stosuje się farby kredowe, alkidowe (ftalowe), akrylowe oraz specjalistyczne farby renowacyjne. Wybór zależy przede wszystkim od krycia: farby kryjące całkowicie zmieniają kolor drewna, a preparaty transparentne, w tym bejce i impregnaty, pozwalają nadać barwę mebli z zachowaniem widocznego rysunku słojów i naturalnej struktury drewna.
| Farba lub preparat | Efekt i właściwości | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Farby akrylowe | Wodorozcieńczalne, szybko schną, odporne na uszkodzenia mechaniczne i słońce, nie żółkną z upływem czasu | Meble wewnątrz suchych pomieszczeń |
| Farby kredowe | Matowe, ekologiczne i nietoksyczne, o niskiej odporności mechanicznej i na działanie cieczy | Gdy zaakceptujesz zabezpieczenie powłoki woskiem lub lakierem |
| Farby ftalowe (alkidowe) | Dobrze znoszą wilgoć i niskie temperatury, schną kilkanaście godzin, wydzielają toksyczne opary | Meble narażone na wilgoć i zimno, przy zapewnionej wentylacji |
| Farby renowacyjne | Dobrze kryją zniszczone powierzchnie, odporne na uszkodzenia, wilgoć i tłuszcz, schną 12 godzin | Zniszczone meble wymagające mocnego krycia |
| Farby olejne | Trwałe i odporne na ścieranie, schną dłużej niż akrylowe, wydzielają szkodliwe dla zdrowia opary | Meble poddawane intensywnemu użytkowaniu, np. ogrodowe |
| Lakierobejce i preparaty transparentne | Zachowują i podkreślają rysunek słojów, dają satynowy połysk | Gdy chcesz uwypuklić strukturę drewna zamiast pełnego krycia |
Dlaczego farba akrylowa jest najczęściej polecana do mebli wewnątrz domu?
Farba akrylowa jest najczęściej polecana do mebli wewnątrz domu, ponieważ po wyschnięciu jest całkowicie bezpieczna i nietoksyczna, ma lekki niedrażniący zapach, a dzięki rozpuszczalności w wodzie szybko schnie. To zestaw cech, który sprawdza się w pomieszczeniach mieszkalnych, gdzie nie można pozwolić sobie na długotrwałe wietrzenie ani na utrzymujące się opary. Gdy zastanawiasz się, jaka farba do mebli wewnętrznych będzie najlepsza, w tym przypadku odpowiedź brzmi: farba akrylowa.
Powłoka akrylowa jest odporna na uszkodzenia mechaniczne i na promieniowanie słoneczne, nie żółknie z upływem czasu, a w trakcie aplikacji wewnątrz pomieszczeń nie wytwarza mocnego, drażniącego zapachu. Utwardzona farba jest także odporna na szorowanie i środki czystości, co ma znaczenie w przypadku blatów, szafek czy krzeseł codziennie używanych.
Ograniczeniem, o którym trzeba pamiętać, jest słaba odporność farb akrylowych na działanie wilgoci – pod jej wpływem tracą swoje właściwości. Dla kontrastu farby ftalowe (alkidowe) schną znacznie wolniej i wydzielają toksyczny zapach, który wymaga dobrej wentylacji lub schnięcia na zewnątrz.
Kiedy zamiast farby kryjącej lepiej wybrać lakierobejcę?
Lakierobejcę wybierz wtedy, gdy chcesz zachować i podkreślić rysunek słojów drewna, a nie zatrzeć go pełnym kryciem. Lakierobejca chroni drewno przed warunkami atmosferycznymi, tworzy trwałą powłokę i nadaje satynowy połysk, nie ukrywając widocznej struktury drewna. To dobry wybór, gdy zależy Ci na kolorze mebli wynikającym z naturalnego usłojenia, a nie na jednolitym kryciu.
Podobną funkcję pełnią inne preparaty transparentne – bejce i impregnaty. Pozwalają one nadać drewnu kolor, przez który widoczne jest jego naturalne usłojenie. Wybór między farbą kryjącą a lakierobejcą to zatem wybór między pełną zmianą koloru mebla a wyeksponowaniem jego naturalnego wyglądu.
Czym pomalować drewniane meble ogrodowe – wybór preparatu na zewnątrz
Meble ogrodowe wymagają preparatów odpornych na wilgoć, wahania temperatur i promieniowanie UV. Zwykłe farby akrylowe słabo znoszą wilgoć, dlatego na zewnątrz sprawdzają się lakierobejce, lazury, oleje, lakiery ochronne oraz farby kryjące. Jeżeli zdecydujesz się na farbę kryjącą, wcześniej zabezpiecz drewno bezbarwnym impregnatem gruntującym przeciw grzybom i biokorozji – chroni to wnętrze drewna i zwiększa jego żywotność.
Farby olejne są trwałe i odporne na ścieranie, dlatego sprawdzają się na meblach poddawanych intensywnemu użytkowaniu, w tym na meblach ogrodowych, lecz schną dłużej niż akrylowe i wydzielają opary zawierające szkodliwe związki chemiczne. Do odnawiania starych mebli ogrodowych, które wymagają szczególnie skutecznej ochrony przed czynnikami atmosferycznymi, polecane są farby rozpuszczalnikowe. Im bardziej mebel jest eksponowany na deszcz, słońce i mróz, tym istotniejsza jest odporność powłoki.
Co trzeba zrobić z powierzchnią mebla przed nałożeniem farby?
Przed nałożeniem farby przygotuj meble do malowania: oczyść powierzchnię mebla z brudu, kurzu, tłuszczu i łuszczących się starych powłok, zdemontuj ruchome elementy, uzupełnij ubytki, a następnie zmatuj lub zeszlifuj drewno. W przypadku nowych mebli wystarczy odtłuścić powierzchnię, na przykład wodą z płynem do naczyń. Zakres prac zależy od stanu powierzchni i rodzaju wybranej farby, ale samą kolejność czynności warto zachować. Jeśli zależy Ci wyłącznie na bieżącym czyszczeniu i pielęgnacji mebli drewnianych, a nie na przygotowaniu ich do malowania, opis tych czynności znajdziesz w poradniku Czyszczenie mebli drewnianych – pielęgnacja i odnawianie.
- Zdemontuj okucia, uchwyty, zawiasy i prowadnice, które przeszkadzają w pracy.
- Oczyść powierzchnię z brudu, kurzu i tłuszczu, na przykład wodą z płynem do naczyń.
- Wypełnij drobne ubytki, szczeliny i pęknięcia masą szpachlową do drewna, a po wyschnięciu przeszlifuj miejsce naprawy.
- Zmatuj lub zeszlifuj drewno papierem ściernym, aby nowa farba miała przyczepność.
- Na surowe lub uszkodzone drewno nałóż cienką warstwę gruntu podkładowego, aby poprawić przyczepność i ograniczyć wchłanianie farby przez podłoże.
Do usuwania grubych, starych powłok użyj papieru ściernego o niskiej gradacji (np. P60-P80), a do końcowego wygładzania wyższych gradacji (np. P120-P180 lub P220). Szlifuj drewno zawsze zgodnie z kierunkiem przebiegu słojów – pozwala to uniknąć głębokich rys. Jeśli zależy Ci wyłącznie na bieżącym czyszczeniu i pielęgnacji mebli drewnianych, a nie na przygotowaniu ich do malowania, opis tych czynności znajdziesz w poradniku Czyszczenie mebli drewnianych - pielęgnacja i odnawianie.
Czy meble drewniane zawsze trzeba szlifować przed malowaniem?
Nie zawsze – zależy to od rodzaju farby i stanu powierzchni. W standardowych pracach renowacyjnych szlifowanie i zmatowienie powierzchni papierem ściernym lub szlifierką jest kluczowe dla przyczepności nowej farby. Są jednak wyjątki: farby kredowe mają tak wysoką przyczepność, że można je nakładać bezpośrednio na gładką powierzchnię drewna bez wcześniejszego szlifowania, a dedykowane farby renowacyjne na powierzchniach nielakierowanych nie wymagają specjalnego przygotowania.
Wyjątek od tego zwolnienia stanowią meble pokryte lakierem. Lakierowaną powierzchnię należy zmatowić, na przykład szlifierką oscylacyjną lub mimośrodową, aby farba kryjąca zyskała przyczepność. Dotyczy to również sytuacji, w których sięgasz po farbę renowacyjną – stary lakier trzeba wtedy usunąć lub zmatowić. Stare warstwy farby zetrzyj papierem ściernym o gradacji około 120-150, aby powierzchnia była równa i gładka.
Jak prawidłowo nakładać farbę, aby uniknąć smug?
Aby uniknąć smug i zacieków, wymieszaj farbę do jednolitej konsystencji i nakładaj ją cienkimi warstwami wzdłuż rysunku słojów drewna, zaczynając od krawędzi, rogów i zakamarków, a duże powierzchnie pokrywając wałkiem lub większym pędzlem. Między warstwami bezwzględnie odczekaj do całkowitego wyschnięcia poprzedniej. Cały proces malowania mebli warto prowadzić spokojnie, nakładając kolejne warstwy dopiero wtedy, gdy podłoże jest gotowe.
- Wymieszaj farbę dokładnie, aby uzyskać jednolitą konsystencję.
- Zacznij od krawędzi, rogów i detali, używając małego pędzla.
- Pomaluj zakamarki i spodnią część mebla, zanim przejdziesz do dużych płaszczyzn.
- Duże powierzchnie pokrywaj wałkiem lub pędzlem o większym rozmiarze, nakładając cienkie warstwy.
- Prowadź pędzel wzdłuż rysunku słojów drewna.
- Odczekaj, aż poprzednia warstwa całkowicie wyschnie, przed nałożeniem kolejnej; łącznie stosuje się zazwyczaj od 2 do 3 warstw farby.
