Por wysiewa się na rozsadę w zależności od grupy odmian: wczesne od połowy stycznia do połowy lutego, a średniowczesne i późne od końca lutego do końca marca. Do gruntu rozsadę sadzi się zwykle w kwietniu i maju, a pierwsze plony zbiera się już w sierpniu i wrześniu. Najdłuższą, białą łodygę uzyskasz, gdy posadzisz rośliny odpowiednio głęboko i będziesz obsypywać je ziemią w miarę wzrostu. Odmiany późne mogą zostać w gruncie na zimę, ale w bezśnieżną pogodę warto je wykopać i zadołować w zacisznym miejscu.
Jak uprawiać pora w warzywniku: siew, sadzenie i pielęgnacja
Spis treści
Wymagania glebowe i przygotowanie grządki pod pora
Por najlepiej rośnie na słonecznym stanowisku, w glebie żyznej, przepuszczalnej i dostatecznie wilgotnej, ale nie podmokłej. Najlepsze efekty daje grządka w pierwszym lub drugim roku po nawożeniu obornikiem, zwłaszcza końskim, wzbogacona dodatkowo kompostem. Podłoże warto jesienią przekopać i rozluźnić, a przed siewem dokładnie odchwaścić i spulchnić, ponieważ por tworzy korzenie rosnące głównie pionowo w dół i potrzebuje przewiewnej struktury.
Duże znaczenie ma płodozmian. Por dobrze rośnie po buraku, fasoli, grochu, kapuście i ogórku, natomiast nie należy go sadzić po warzywach cebulowych — to samo dotyczy uprawy pora po samym sobie. Warto zaplanować kilkuletnią przerwę w powrocie roślin cebulowych na tę samą grządkę, podobnie jak to się robi w przypadku upraw cebuli i czosnku.
Nawożenie w gruncie wykonuje się zwykle dwa do trzech razy w sezonie, a pierwszy zabieg około pięciu tygodni po posadzeniu rozsady. Rośliny uprawiane w pojemnikach zasila się częściej, natomiast donica musi mieć pojemność co najmniej 10 litrów, żeby system korzeniowy miał wystarczająco miejsca.
Uprawa pora z rozsady: siew i sadzenie do gruntu
W praktyce por najczęściej uprawia się z rozsady, ponieważ daje ona zwykle grubsze i lepiej wybielone pędy niż siew bezpośrednio do gruntu. Siewki pora są bardzo drobne i łatwo niszczy je deszcz, dlatego metoda rozsadowa jest bezpieczniejsza i łatwiejsza do kontrolowania.
- Wybierz termin siewu. Odmiany wczesne wysiewa się na rozsadę od połowy stycznia do połowy lutego, a odmiany średniowczesne i późne od końca lutego do końca marca.
- Wysiej nasiona rzadko do pojemnika z lekkim podłożem, przykryj cienką warstwą ziemi i utrzymuj umiarkowaną wilgotność. Wschody trwają zwykle od jednego do dwóch tygodni w zależności od temperatury, a cały proces do gotowej sadzonki zajmuje około ośmiu tygodni.
- Przy siewie styczniowym doświetlaj rozsadę w pochmurne dni, żeby nie gniła.
- Gdy sadzonki podrosną do około 10 cm, możesz przycinać końcówki liści o około 2 cm. Zabieg wzmacnia rozsadę i ogranicza jej pokładanie się.
- Przed sadzeniem do gruntu zahartuj rozsadę, wystawiając ją stopniowo na świeże powietrze i słońce.
- Sadź do gruntu w kwietniu i maju, do dołków na głębokość, z której wyrastają młode liście. Mniejsze sadzonki umieszczaj płycej.
- Zachowaj rozstawę 15 cm między roślinami i 40 cm między rzędami — mniejsze zagęszczenie ułatwia obsypywanie ziemią i ogranicza choroby grzybowe.
Na wielkość plonów wpływa także jakość samej rozsady. Największych pędów można spodziewać się po sadzonkach o grubości ołówka — cienkie, wiotkie siewki rzadko dorównują im rozmiarem.
| Grupa odmian | Siew na rozsadę | Sadzenie do gruntu | Bielenie łodyg | Zbiór |
|---|---|---|---|---|
| Wczesne (letnie) | połowa stycznia – połowa lutego | kwiecień – maj | obsypywanie w miarę wzrostu roślin | sierpień – wrzesień |
| Średniowczesne i późne (zimowe) | koniec lutego – koniec marca | maj – czerwiec | obsypywanie w miarę wzrostu roślin | październik – marzec, także po zimowaniu w gruncie |
Zabieg bielenia i zbiory: jak uzyskać długą, białą łodygę?
Bielenie polega na obsypywaniu łodyg ziemią w miarę wzrostu roślin. Dzięki temu dolna część łodygi pozostaje osłonięta przed światłem, dłużej zachowuje jasny kolor i staje się delikatniejsza w smaku. Zabieg wykonuj etapami: za każdym razem dosypuj ziemię wokół podstawy rośliny, nie odkrywając wcześniej zabielonej części, i nie przysypuj zbyt wysoko nasady liści. Jednocześnie obsypywanie utrwala roślinę w pionie, co pomaga utrzymać prosty pokrój łodygi.
Termin zbioru zależy od grupy odmian. Odmiany wczesne zbiera się latem, zwłaszcza w sierpniu i wrześniu. Odmiany średniowczesne i późne, o ciemniejszych, pokrytych nalotem liściach, mają dłuższy okres wegetacji, są bardziej odporne na mróz i można je zbierać jesienią i zimą, a część z nich pozostawić w gruncie do wiosny. Odmiany późne nadają się do zimowania w gruncie, jednak podczas bezśnieżnej zimy mogą przemarznąć — wtedy lepiej wykopać je przed nadejściem mrozów i zadołować w zacisznym miejscu, z którego będziesz mieć dostęp w zimie.
Gdy por rośnie słabo, przyczyną bywa nie tylko zbyt uboga gleba czy brak wody, ale też szkodniki. Na korzeniach i liściach pora żerują między innymi niszczyk zjadliwy, wciornastek tytoniowiec, wgryzka szczypiorka, śmietka cebulanka i miniarka porówka, a wilgotna pogoda sprzyja chorobom grzybowym. Pomaga wtedy zmianowanie, usuwanie porażonych resztek, a w razie potrzeby także okrycie uprawy siatką ochronną.
