Gorzkie ogórki najczęściej nie są wadą odmiany, lecz reakcją na stres: kukurbitacyny odpowiadają za gorzki smak, a ich produkcję nasilają susza, podlewanie zimną wodą, upały powyżej 30°C i zimne noce, zbyt ciężka gleba oraz nadmiar azotu. Aby temu zapobiec, podlewaj często małymi porcjami letniej wody, ściółkuj podłoże, zadbaj o potas, wybieraj odmiany nowe lub F1 i zbieraj owoce na czas.
Dlaczego ogórki są gorzkie? Przyczyny i zapobieganie w uprawie ogórka siewnego
Spis treści
Dlaczego ogórki są gorzkie i jak temu zapobiegać?
Gorzki smak ogórka bierze się z kukurbitacyn – związków, które roślina wytwarza w odpowiedzi na stres. Najczęściej winne są: podlewanie zimną wodą, susza i nieregularne podlewanie, upały powyżej 30°C i zimne noce, zbyt ciężka gleba oraz nadmiar azotu. W przypadku odmian szklarniowych, które są przeważnie całkowicie żeńskie, zapylenie żeńskich kwiatów może sprawić, że owoce staną się gorzkie.
W codziennej pielęgnacji ogranicz stres: podlewaj ogórki często małymi porcjami letniej wody, tak aby gleba była stale lekko wilgotna, ale nie zalana. Ściółka ze słomy stabilizuje wilgotność i temperaturę gleby. Mączka bazaltowa dostarcza potas, który ułatwia pobieranie wody i ogranicza nadmierne zasolenie gleby.
Wybierając nasiona, sięgaj po odmiany nowe, selekcjonowane lub heterozyjne F1 – są niemal pozbawione tendencji do gorzknienia. Nie zostawiaj przerośniętych owoców na krzaku, bo kukurbitacyny kumulują się wtedy w owocach.
Gorzkie ogórki w niewielkich ilościach nie są trujące, ale wysokie stężenie kukurbitacyny może podrażniać układ pokarmowy i wywoływać niestrawność, bóle brzucha lub wzdęcia. Kukurbitacyny mają też udowodnione właściwości prozdrowotne: pobudzają trawienie oraz działają przeciwgrzybiczo, antybakteryjnie i przeciwzapalnie.
Kiedy i w jakich fazach rozwoju pryskać ogórki miedzianem?
Termin oprysku miedzianem zależy od typu uprawy. W uprawie amatorskiej zabieg rozpoczyna się, gdy na pędzie głównym rozwinięty jest drugi kwiat, i kończy się, gdy ósmy owoc osiągnie dojrzałość zbiorczą; powtarza się go 2-3 razy w sezonie. W uprawie polowej według zaleceń rolniczych środki miedziowe można stosować tylko do okresu kwitnienia ogórków. Środek miedziowy ma 7 dni karencji. Miedzian działa powierzchniowo: tworzy na roślinie barierę chroniącą przed infekcjami mączniaka rzekomego dyniowatych i bakteryjnej kanciastej plamistości.
Czym i jak pryskać ogórki zapobiegawczo przeciw chorobom grzybowym?
Profilaktyka chorób grzybowych zaczyna się od agrotechniki: podlewaj u podstawy, nie mocząc liści, zwiększ rozstawę, prowadź rośliny na podporach i unikaj deszczowania od góry. W szklarni w upalne dni podnieś wilgotność, polewając ścieżki wodą – ogranicza to mączniaka prawdziwego i przędziorki. Mączniak rzekomy atakuje liście i nie poraża bezpośrednio łodyg ani owoców; mączniak prawdziwy daje biały nalot przypominający talk i częściej występuje pod osłonami.
Pod osłonami można profilaktycznie stosować naturalny Timorex Gold 24 EC w stężeniu 0,5%, przemiennie z fungicydem Acrobat MZ 69 WG i środkami miedziowymi; chroni to przed mączniakiem rzekomym i bakteriozą. Przy zagrożeniu mączniakiem rzekomym wymienia się fungicydy Acrobat MZ 69 WG, Infinito 687,5 SC, Ranman 480 SC Twinpack oraz systemiczny Armetil M 72 WP. Nie stosuj mefenoksamu, metalaksylu ani strobiluryn, ponieważ patogen wykształcił odporność i te fungicydy wycofano z ochrony przeciw mączniakowi rzekomemu.
Gdy pojawia się zaraza lub choroby odglebowe, w fazie siewek i rozsady można podlewać ogórki środkiem Previcur Energy 840 SL w stężeniu 0,1-0,15%; chroni to przed chorobami zgorzelowymi, mączniakiem rzekomym oraz częściowo fuzariozą i werticiliozą. Dla dorosłych roślin po wystąpieniu zarazy zatwierdzone materiały nie podają konkretnego preparatu doglebowego. Zamiast zgadywać, wspieraj roślinę sprawdzonymi metodami: szczepione rośliny są bardziej odporne na choroby odglebowe, podlewanie do wkopanej doniczki kieruje wodę do korzeni i chroni szyjkę korzeniową przed gniciem, a ściółka z przerwą wokół podstawy łodygi zapobiega jej gniciu.
Dlaczego ogórki nie kwitną i jak pobudzić je do kwitnienia?
Ogórki nie kwitną najczęściej dlatego, że gleba jest zbyt zimna – poniżej 13-15°C – albo stanowisko daje mniej niż 6-8 godzin bezpośredniego słońca dziennie. W zimnej glebie korzenie słabo rosną i nie pojawiają się ani kwiaty, ani owoce; w cieniu roślina tworzy dużo liści, a mało kwiatów.
- W fazie kwitnienia przejdź na płynny nawóz o wysokiej zawartości potasu, aby zachęcić roślinę do kwitnienia i owocowania.
- Uszczykuj wierzchołki pędów, aby ograniczyć nadmierny wzrost wegetatywny i skierować energię na zawiązywanie owoców.
- Podlewaj regularnie, najlepiej rano, odstaną letnią wodą bezpośrednio pod korzeń, unikając zraszania liści.
- Gdy kwiaty są, ale brakuje owadów zapylających, przenieś pyłek pędzelkiem z kwiatów męskich na żeńskie albo posadź w pobliżu rośliny miododajne.
